Behandling, AKILLESSENEFORLENGELSE OG GASTROCNEMIUSGLIDNING
Operasjon ved stram leggmuskulatur (spissfot)
Leggmuskulaturen kan av ulike årsaker bli for kort og det kan då vere behov for behandling av denne muskulaturen. Eit behandlingsalternativ er operasjon.
Det finst fleire behandlingsalternativ for stram leggmuskulatur. Ein prøver gjerne behandling med tøyingar, ortosar, gips eller medikament først. Nokon gonger kan det bli behov for operasjon med forlenging av akillessena eller operasjon med gastrocnemiusglidning.
Tilvising og vurdering
Lege kan tilvise til Ortopedisk avdeling for vurdering for operasjon.
Før
Før operasjon vil barnet/ungdommen bli undersøkt av ein ortoped som kartlegg kva utfordringar barnet/ungdommen har i kvardagen og kva årsakene til problema kan komme av. For fleire pasientar er det aktuelt å bli undersøkt og vurdert av eit tverrfagleg team saman med ortopeden. Av og til blir det gjort tilleggsundersøkingar som tredimensjonal ganganalyse.
Når det blir vedtatt at behandlinga blir operasjon, er det viktig at det blir gjort nokre førebuingar. Dersom du har jamleg oppfølging i habiliteringstenesta, vil lokal habiliteringsteneste/ortopedisk avdeling vere med på nokon av førebuingane.
Det kan vere lurt å ha førebudd følgjande:
- Trening med fysioterapeut etter operasjon
- Hjelpemiddel (rullestol/ganghjelpemiddel)
- Ortosar/skjener til etter gipsfjerning
- Transport til og frå skule/barnehage
Faste
Før operasjonen/undersøkinga må du faste. Dersom du ikkje møter fastande, kan det hende vi må avlyse/utsetje timen.
De siste 6 timane før operasjon/undersøking skal du ikkje ete mat eller drikke mjølk/mjølkeprodukt. Barn kan få morsmjølkerstatning inntil 4 timer før operasjon/undersøking, og morsmjølk inntil 3 timer før. De siste 2 timane skal du unngå tyggegummi, drops, snus og røyk, fordi dette kan auke mageinnhold og magesyre.
Frem til 2 timer før operasjon/undersøking kan vaksne drikke klare væsker. Barn kan drikke klare væsker frem til 1 time før. Klare væsker er: Vatn, saft, juice utan fruktkjøt, brus, te og kaffi utan mjølk. Alle kan svelge medisinar med eit lite glas vatn inntil 1 time før. Du kan pusse tenner og skylje munnen når som helst.
Mat og mjølk/mjølkeprodukt: Skal stoppast 6 timer før
Klare væsker, tyggegummi, drops, snus og røyk: Skal stoppast 2 timer før
Klare væsker, barn: Skal stoppast 1 time før
Dersom du likevel har ete eller drukke utanom de tidene som står her må personalet få vite det. Før enkelte inngrep skal du drikke ein bestemt mengde næringsdrikk. Strengare regler kan vere naudsynt for nokon. Det får du i så fall beskjed om.
Under
Barnet/ungdommen blir enten operert ved Dagkirurgisk avdeling eller Sentraloperasjonen. Viss barnet/ungdommen blir operert ved Dagkirurgisk avdeling reiser barnet/ungdommen heim nokre timar etter operasjonen.
Akilesseneforlenging
Inngrep som blir gjorde når begge musklane i leggen er korte (både gastrocnemius og soleus). Det kliniske bildet er då dårleg rørsle oppover i ankelen (dorsalfleksjon i ankel) både med strakt og bøygt kne.
Dei fleste pasientar klarer seg med smertestillande ibuprofen og paracetamol etter operasjonen.
Skjematisk framstilling av korleis inngrepet blir gjennomført:
Gastrocnemiusglidning
Inngrepet blir gjort når berre den lange leggmuskelen er stram (gastrocnemius). Då har pasienten dårleg dorsalfleksjon i ankel på strakt kne, men betre rørsle når kneet er bøygd. Kan òg vere eit alternativ hos pasientar der ein er redd for at dei skal tape for mykje kraft i fråsparket ved ein full akillesseneforlenging.
Sjølve inngrepet kan vanlegvis gjerast som dagkirurgisk pasient.
Pasienten blir operert i narkose og inngrepet blir gjennomført enklast ved at pasienten ligg på magen.
Det blir laga eit hudsnitt midt bak på tjukkleggen, ca. 5-6 cm. Ein frilegg senebladet til gastrocnemius-muskelen og snittar gjennom heile sena, men lèt muskulaturen stå igjen. Den korte leggmuskelen (soleus), gjer ein ikkje noko med. Når senebladet er kutta, pressar ein ankelen opp i maksimal dorsalfleksjon, slik at seneendane blir trekte frå kvarandre. Senene blir ikkje sydde.
Huda blir lukka med tråd som går i oppløysing av seg sjølv, slik at ein slepp å fjerne sting. Ved slutten av inngrepet, blir det lagd ein gips der foten blir tøygd opp maksimalt.
Dei fleste pasientar klarer seg med smertestillande ibuprofen og paracetamol etter operasjonen.
Skjematisk framstilling av korleis inngrepet blir gjennomført:
Etter
Ved operasjonen får barnet/ungdommen ein gips frå tærne og opp til kneet.
Gips frå terna og opp til kneet.
- Akillesseneforlenging: Gipsen skal vere på dei første 6 vekene, men etter 3 veker blir det gjort eit gipsbyte. Du kan belaste og gå på gipsen frå 12-14 dagar etter operasjon.
- Gastrocmeniusglidning: Gipsen skal vere på dei første 3-4 veker. Du kan belaste og gå på gipsen frå 10 dagar etter operasjon. Barnet/ungdommen har gips fram til ortosen er klar.
Aktivitet og belasting
Barnet/ungdommen kan belaste inntil smertegrensa etter 12-14 dager, og det er vanleg at auke av belastning skjer gradvis.Opptrening
Ver merksam
Det er viktig at du tar kontakt med sjukehuset ved teikn på infeksjon:
- Raudfarge
- Aukande smerte og / eller hevelse
- Puss, gul eller grøn væske frå såret
- Feber
- Sjukdomskjensle
Kontakt
Sentralblokka
Ortopedisk avdeling, Haukeland
Oppmøtestad
Du finn oss i Sentralblokka på Haukelandsområdet:
Ekspedisjon 8. etasje.
Poliklinikk 2. etasje.
Ortopedisk infeksjonspost 4. etasje
Sengepostane 7. etasje.
![Flyfoto av Sentralblokka](/4adbce/contentassets/f86540ab62474944b06e47d4cf7a8e0b/sentralblokken_flyfoto_blur.jpg?format=webp&width=512&height=293&quality=80)
Sentralblokka
Haukelandsveien 22
5021 Bergen