Hornhinnetransplantasjon, bakre lamellær

Augeavdelinga
DSAEK: Descemet Stripping Automated Endothelial Keratoplasty.

Her fjernar ein  det innarste laget av hornhinna som blir erstatta av ein lamelle beståande av 1/5 tjukkleik av det innarste laget av ei givarhornhinne. Lamellen blir løfta på plass inne i forkammeret av auga med ei luftboble og pasienten må ligge på ryggen dei første timane, for at luftbobla skal kunne halde lamellen på plass til han sug seg fast. 

Innleiing

Operasjonen blir nytta  når det innarste «pumpelaget» av hornhinna blir grå/kvitt og ikkje lenger fungerer, og væske hopar seg opp i hornhinna i staden for å bli pumpa tilbake inn i auga. Dette blir kalla hornhinneheving og gir tåkete syn, omtrent som å sjå gjennom eit ruglete badevindauga. Nokon pasientar får blærer som sprekk på overflata med ei stikkande smerte etterfølgt av ruskkjensle. Ein byter altså berre ut den delen av hornhinna som ikkje fungerer. Det føreset då at dei resterande laga av hornhinna er i orden og utan uklarheiter. Det er ikkje alltid ein lukkast med å få lamellen til å feste seg eller pumpe og då må det i neste omgang gjerast ein  gjennomgåande hornhinnetransplantasjon.

Fastlege eller anna helseteneste som tilviser til utgreiing

1. Før

Vanlegvis er ein innlagt på pasienthotellet 4-7 dagar. Dersom ein ikkje klarer seg sjølv,  kan ein eventuelt vere innlagt på sengeposten. Innkomstdagen blir ein skriven  inn, undersøkt og har samtale med sjukepleiar, vakthavande lege og kirurg. Det blir utlevert nokre medisinar  og augedråpar  som skal takast i forkant av operasjonen. 

2. Under

Dag to er det operasjon, som tar rundt 2 timar. Dei aller fleste blir operert  med lokalbedøving, nokre få med narkose. Pasienten får roande medisin på førehand og har venflon i armen, slik at det er lett å supplere med medisin undervegs ved behov. Augemusklane er bedøva og auga blir halde ope med ei lita sperre, slik at pasienten ikkje treng tenkje på å halde auga ope eller i riktig posisjon. Det blir sett eit par  sting i hornhinna for å lukke instrumentopningane, men desse pleier ikkje gi noko ubehag. Dei blir fjerna  etter eit par månader. Viss det har blitt hornhinnesår under operasjonen blir det lagt på ei stor, blaut  kontaktlinse. Auga blir beskytta  med eit plastskjold etter operasjonen.

Etter ein time eller to med strengt sengeleie på ryggen blir pasienten undersøkt av kirurgen for å sjå om lamellen ligg på plass. Viss ikkje er det tilbake på operasjonsstova for reposisjonering og injeksjon av ny luftboble. Resten av dagen og natta er det ein fordel å ligge mykje på rygg, slik at luftbobla kan halde fram med  å presse lamellen på plass. Men ein kan vere litt oppe.

3. Etter

Det er normalt med litt sårheit, ruskkjensle og lett svie etter operasjonen, men det pleier ikkje vere mykje smerter. Nokre pasientar får trykksmerter i auga i løpet av første døgnet. Det kjennest som press i auga, hovudpine på den aktuelle sida og eventuelt kvalme. Då er det viktig å gi beskjed til sjukepleiar slik at trykket kan senkast. Ein får dagleg legeundersøking og kjem innom sengeposten for å få medisinar og eventuelt hjelp til å dryppe auga 4 gongar dagleg.

Etter utskriving

Ein held fram med å dryppe auga 4 gongar dagleg i 4 månader, deretter x 3 i ein månad, x 2 i ein månad og x 1 på ubestemt tid. Første månaden bruker ein også prednisolontablettar. Normalt er det kontroll hos augelege etter ein månad og deretter kvar 3. månad i to år. Stinga kan fjernast hos eigen augelege. 
Synet er vanlegvis svært tåkete til å begynne med og klarnar forhåpentlegvis gradvis i løpet av eit par månader.

Ver merksam

Forsiktigheit

Dersom synet brått blir meir tåkete og / eller auga blir raudt, er det viktig å ta kontakt med augelegen sin raskt, fordi det kan vere transplantatreaksjon i utvikling. Viss ein får starta behandling i løpet av ein dag eller to er det håp om å redde transplantatet. 

Det er ikkje klokt å bade i basseng eller sjø så lenge stinga sit i hornhinna, pga risiko for hornhinnebetennelse.

Det er ingen avgrensingar i fysisk aktivitet etter utskriving frå sjukehuset.

Risiko med inngrepet

Risikoen for transplantatreaksjon er ca. 10 prosent. 
Under operasjonen er det ein minimal risiko for spontan, kraftig bløding i auga, som i verste fall kan føre til at ein blir blind.
Viss ein har hatt herpesvirusbetennelse i det aktuelle auga er det risiko for at slik betennelse kan komme igjen og resultere i uklart transplantat. 
Så lenge det er sting i hornhinna er det også auka risiko for hornhinnebetennelse.

Kontakt

Augeavdelinga
Telefon
55 97 41 00
måndag - fredag Kl. 08.00-15.30

Buss

​Fleire rutebussar går forbi Haukeland. I tillegg finst direkte arbeidsruter mellom bydelane og sjukehuset.
​​​​​​Skyss har eit eige linjekart for Haukeland (PDF) der du kan finne ut kva for bussar som går forbi sjukehuset. På nettsidene til Skyss.no finn du bussruter med oversikt over stoppestader og tider.

​Busstoppa rundt Haukeland:

Nord for sjukehuset, sør for Haukeland​, Ibsensgate og Haukelandsveien.

Bybane

​Nærmaste stoppestad til Haukeland er Kronstad bybanestopp. Det tar om lag ti minutt å gå frå stoppen til sjukehuset. Rutetabellar finn du på Skyss.no.

Flybuss

​Det går flybuss frå Bergen Lufthavn Flesland til Haukeland Hotel/Pasienthotellet kvar time mellom kl. 09.00 og kl. 15.00 alle kvardagar, med avgang fem over kvar heile time. 

Du nyttar vanleg flybuss frå Flesland til Bystasjonen. På Bystasjonen byttar du over til ein minibuss godt merka med flybuss-logo. Denne bussen køyrer deg til Haukeland hotell. 

Frå Haukeland hotell/Pasienthotellet går det minibuss fem over kvar heile time mellom kl. 09.00 og kl. 15.00 for å ta med reisande som skal til flyplassen. Bussen kjører til Bystasjonen, der er det overgang til den ordinære flybussen. Turen frå Haukeland til Flesland tar totalt 45 minutt.

Siste avgang frå Haukeland hotell er klokka 15.05.

Klokka 09.50 og klokka 13.50 startar flybussen ved drosjehaldeplassen i Sentralblokka. Bussen står då ei kort stund på dei reserverte plassane til helsebussane (rett ved drosjehaldeplassen i Sentralblokka) for av- og påstiging før han køyrer vidare til Haukeland hotell for avgang fem over. 

Flybussen har både barnesete, rullestolplass og heis. Om du treng ekstra hjelp til å bytte frå minibussen til flybussen, får du det av sjåføren. 

Sjekk nettsida til Flybussen for meir informasjon om ruter og prisar

Parkering Augebygget

​Beklageleg er det avgrensa parkering utanfor avdelinga, men det finnast handicap-parkering der og det er mogeleg å sleppe nokon av. Parkeringsplassar finnast på Haukeland universitetssjukehus sitt hovudområde.  Det er viktig at du bereknar god tid, slik at du kan finne ein parkeringsplass før timen hos oss.

Parkering Haukeland

Parkeringsanlegget på Haukeland er delt inn i ulike område på og i nærleiken av sjukehuset. Vi har dessverre ikkje nok plassar til alle som ønsker å parkere på sjukehuset.
​​​​​​​​Av omsyn til dei som må bruke bil, oppmoder vi derfor dei som kan, til å bruke offent​leg transport​. Det er også mogleg å parkere på Bystasjonen og ta buss det siste stykket opp til Haukeland​. 

​For dei som av ulike årsakar må bruke bil, er det parkeringsplassar på ulike områder på og i nærleiken av sjukehuset.

Pasientreiser

​Lov om pasientrettar gjer rett til å få dekt utgifter ved reise til/frå offentleg behandling i helsetenesta tilsvarande billigaste rutegåande transport.

Les meir om pasientreisar

Praktisk informasjon

Apotek

I foajeen i Sentralblokka på Haukeland finn du eit apotekutsal. Dei gjer klar resepten din medan du ventar.

Apotekutsalet har eit variert varetilbod, og fører dei legemidla sjukehuset nyttar i behandlinga. Dei skaffar også legemiddel som ikkje er marknadsførte i Noreg eller som må produserast spesielt. I tillegg har dei hudpleie- og hygieneartiklar og ernæringsprodukt, samt andre apotekvarer og sjukepleieartiklar.

Dei ansatte ved apoteket gir deg informasjon, råd og rettleiing om legemiddel og legemiddelbruk og kan tilby samtale/rettleiing mellom personale og pasient på eit uforstyrra samtalerom. Dei tilbyr og opplæring i blodsukkermåling og bruk av inhalasjonspreparat.

Apoteket tar også i mot gamle legemiddel til destruksjon.​

Opningstider
Måndag-fredag kl. 08.30-18.00, laurdag kl. 09.00-13.00

Telefon 55 97 53 44
Telefaks 55 29 07 40
bergen@apotekene-vest.no

Servicetilbod i nærområdet til Haukeland

Daglegvarebutikkar i nærområdet:

Rema1000 Haukelandsveien
Omlag 10 min gange frå Sentralblokka
Måndag - fredag: kl. 07.00-22.00
Laurdag: kl. 08.00 - 20.00 

Kiwi Kronstad
Omlag 10 minutts gange frå Sentralblokka
Måndag - fredag: 06:30 - 23:00
Laurdag: kl. 09:00 - 23:0019

Bunnpris Møllendalsbakken
Omlag 15 minutts gange frå Sentralblokka. Søndagsåpen
Måndag - fredag: kl. 08.00 - 22.00
Laurdag: kl. 08.00 - 21.00
Søndag: kl.  10.00 - 22.00 

Tolk

​Utgreiinga vil vere avhengig av god kommunikasjon og kartlegging av grundig sjukdomshistorikk. Derfor ber vi deg gi beskjed om du har behov for tolk under pasientsamtalane og undersøkingane så tidleg som mogleg. Dette gjeld om du til dømes har hørsels- eller synshemming, eller om du har eit anna morsmål og snakkar lite norsk.

Visittid

Den vanlege visittida på sjukehuset er mellom kl. 17.00 og 20.00.
​​​​På dei aller fleste avdelingane kan pasientar ta i mot besøk også utanom visittida. Av omsyn til andre pasientar, er det fint om de går ut av rommet, for eksempel til ei av daglegstovene.
 
Om pasienten ikkje er frisk nok til å forlate rommet, vil vi gjerne at de avtalar besøk utanom vanleg visittid med personalet på avdelinga.​