Bekhterevs sjukdom og andre spondyloartrittar

Revmatologisk avdeling

Spondyloartrittar (SpA) er ei gruppe revmatiske sjukdomar som er kjenneteikna av betennelse i rygg- og bekkenledd (aksial SpA) eller betennelse i ledd og sener i armar og bein (perifer SpA).

Innleiing

Bekhterevs sjukdom er kanskje den mest kjende i denne diagnosegruppa, andre diagnosar er psoriasisartritt, reaktiv artritt og artritt ved tarmsjukdommane ulcerøs kolitt og Crohns sjukdom. Behandlingsprinsippa for dei ulike SpA er i stor grad like. 

Ein kan påvise tidlege teikn på betennelse i ryggen ved MR-undersøking. Ved typiske symptom, funn ved klinisk undersøking og blodprøver samt MR-forandringar blir spondyloartritten gjerne kalla non-radiografisk aksial spondyloartritt. Denne sjukdomen kan gå tilbake slik at MR-forandringar og symptom forsvinn, men ein ukjend andel vil etter nokre år få Bekhterev. Det vil seie at betennelsesforandringer blir synlege på vanlege røntgenbilete. Bekhterevs sjukdom vert òg kalla ankyloserande spondylitt sidan denne betennelsessjukdomen i rygg og bekken (spondylitt) over lang tid kan føre til tilstivning (ankylose). Framleis ser ikkje medikament-behandling ut til å hindre ei eventuell sjukdomsutvikling frå non-radiografisk aksial spondyloartritt til Bekhterev, men behandling kan betre symptoma i stor grad. Aksial spondyloartritt byrjar oftast i ung vaksen alder, nesten alltid før 40 år.

Årsaker til sjukdomen er lite kjende, men genet HLA-B27 (den såkalla Bekhterev-blodprøva) utgjer ein arveleg disposisjon.

Fastlege eller anna helseteneste som tilviser til utgreiing

1. Før

Symptom og sjukdomsteikn

Ved aksial spondyloartritt er det vanleg å ha smerter og kjenne seg stiv i korsryggen, kanskje òg høgare opp i ryggen og rundt brystbeinet.  Ofte merkar ein dette om natta slik at søvnen blir forstyrra. Bevegelse lindrar medan kvile ikkje gjer det.

Langvarig sjukdom kan gi nedsett rørsleutslag i ryggen. Om ein får leddbetennelse i armar eller bein hovnar desse ledda opp og blir vonde.

Spondyloartritt inneber auka risiko for å få akutt augebetennelse (uveitt). Auget blir då vondt og raudt, og ein bør snarast bli undersøkt av augelege.

2. Under

Behandling

  • Alle med aksial spondyloartritt blir tilrådd kondisjons- og styrketrening samt å gjere tilpassa øvingar. Dette kan betre symptom, funksjon og halde ved like rørsleutslag. Trening gir òg andre viktige helseeffektar. Du kan i starten få rettleiing frå fysioterapeut, i periodar kan det òg vere nyttig med behandling hos fysioterapeut.
  • Symptomlindrande medikament av typen antiflogistika har rask effekt og kan nyttast dagleg eller etter behov. Døme på slike er ibuprofen, naproxen og diklofenak. Dersom du ikkje toler antiflogistika kan du bruke paracetamol.
  • Revmatolog kan setje kortisonsprøyter i betente ledd. Slik kortison gir rask betring. 
  • Sjukdomsmodifiserande medikament som Salazopyrin og Metotrexat kan redusere betennelse og tendens til skade i perifere ledd, men har lite effekt på betennelse i bekken og rygg.
  • Biologiske legemiddel slik som TNF-hemmarar blir gitt intravenøst på sjukehus (infliximab) eller som sprøyte i underhuden (adalimumab, certolizumab, etanercept og golimumab). Slik behandling gir ofte ei rask og god symptomlindring og kan dempe eller stoppe den revmatiske betennelsen, men har ikkje synt å kunne hindre tilstivning av ryggen på lang sikt. Dette er kostbare medikament som òg gir ein liten auke i risiko for alvorlege infeksjonar.

Revmatolog vil starte behandling tilpassa din sjukdom. Sjukdomsforløpet varierer over tid og mellom ulike pasientar. Det er naturleg at du blir tatt med på råd om kva behandling som er best for deg.

Kosthald

Du bør følgje generelle råd for riktig mengde og samansetting av kosthald. Særleg kan det vere viktig å ha tilstrekkeleg inntak av antioksidantar, omega-3 fettsyrer og kalsium

3. Etter

Diagnose og behandlingsoppstart vert fastsett av revmatolog, og det er vanleg med kontrollar hos revmatolog, etter kvart årleg dei første åra.

I fredelege faser av sjukdomen kan fastlege overta oppfølginga. Det er viktig med oppfølging hos fastlege for andre helseproblem, særleg for kartlegging av hjarte- karsjukdom som det er litt auka risiko for ved Bekhterevs sjukdom.

Fastlegen kan skrive resept på antiflogistika, fornye resept på sjukdomsmodifiserande medikament og skrive tilvising til fysioterapeut.

Vil du vite meir?




Kontakt

Revmatologisk avdeling
Telefon
Ekspedisjon: 55975400
Sengepost: 55975402
Dagpost: 55975401
Poliklinikk: 55975397
For øyeblikkeleg hjelp: 55975427
Gamle hovedbygg
Besøksadresse
Jonas Lies vei 71(Google maps)
5053 Bergen
Telefon
55975000

Buss

​Fleire rutebussar går forbi Haukeland. I tillegg finst direkte arbeidsruter mellom bydelane og sjukehuset.
​​​​​​Skyss har eit eige linjekart for Haukeland (PDF) der du kan finne ut kva for bussar som går forbi sjukehuset. På nettsidene til Skyss.no finn du bussruter med oversikt over stoppestader og tider.

​Busstoppa rundt Haukeland:

Nord for sjukehuset, sør for Haukeland​, Ibsensgate og Haukelandsveien.

Bybane

​Nærmaste stoppestad til Haukeland er Kronstad bybanestopp. Det tar om lag ti minutt å gå frå stoppen til sjukehuset. 

Flybuss

Det går flybuss frå Bergen Lufthavn Flesland til Haukeland Hotel/Pasienthotellet kvar time mellom kl. 09.00 og kl. 15.00 alle kvardagar, med avgang fem over kvar heile time. 

Du nyttar vanleg flybuss frå Flesland til Bystasjonen. På Bystasjonen byttar du over til ein minibuss godt merka med flybuss-logo. Denne bussen køyrer deg til Haukeland hotell. 

Frå Haukeland hotell/Pasienthotellet går det minibuss fem over kvar heile time mellom kl. 09.00 og kl. 15.00 for å ta med reisande som skal til flyplassen. Bussen kjører til Bystasjonen, der er det overgang til den ordinære flybussen. Turen frå Haukeland til Flesland tar totalt 45 minutt.

Siste avgang frå Haukeland hotell er klokka 15.05.

Klokka 09.50 og klokka 13.50 startar flybussen ved drosjehaldeplassen i Sentralblokka. Bussen står då ei kort stund på dei reserverte plassane til helsebussane (rett ved drosjehaldeplassen i Sentralblokka) for av- og påstiging før han køyrer vidare til Haukeland hotell for avgang fem over. 

Flybussen har både barnesete, rullestolplass og heis. Om du treng ekstra hjelp til å bytte frå minibussen til flybussen, får du det av sjåføren. 

Parkering Haukeland

Parkeringsanlegget på Haukeland er delt inn i ulike område på og i nærleiken av sjukehuset. Vi har dessverre ikkje nok plassar til alle som ønsker å parkere på sjukehuset.
​​​​​​​​Av omsyn til dei som må bruke bil, oppmoder vi derfor dei som kan, til å bruke offent​leg transport​. Det er også mogleg å parkere på Bystasjonen og ta buss det siste stykket opp til Haukeland​. 

​For dei som av ulike årsakar må bruke bil, er det parkeringsplassar på ulike områder på og i nærleiken av sjukehuset.

Praktisk informasjon

Trådlaust internett

​Alle pasientar og besøkande kan bruke gratis trådlaust internett på dei fleste områda på sjukehuset.

​Tilgang til gjestenettet på sjukehuset

  • Koble til nettverket "gjest.ihelse.net".

  • Opne nettlesaren din (Safari, Chrome, Firefox, Internet Explorer, Edge etc.) og du får opp ei påloggingsside.

Ny brukar

  • Du må registrere deg.
  • Skriv inn mobilnummeret du ønsker påloggingsinformasjon sendt til og aksepter vilkåra for bruk av gjestenettet.
  • Du vil motta ein SMS og blir automatisk sendt til påloggingssida. No kan du logge inn med mobilnummeret og skrive inn passordet du har mottatt på SMS.

Tilgangen du får til internett varer i 31 dagar. Etter dette må du registrere deg på ny.  

Om du forlet sjukehusområdet og kjem tilbake innan 31 dagar etter du registrerte deg, kjem du rett inn på gjestenettet utan å registrere deg på ny.

Du kan bruke same pålogginga på anna PC / nettbrett / telefon ved å trykke på lenka «logge inn her» på velkomstsida utan å måtte opprette ekstra konto.

Sikkerheit
Årsaka til at du må logge inn er krav til sikkerheit i sjukehusnettverket. Sjukehuset nyttar same type løysing som finst på flyplassar og hotell. ​

Fann du det du leita etter?
Tilbakemeldinga vil ikkje bli svart på. Ikkje send personleg informasjon, for eksempel epost, telefonnummer eller personnummer.