HELSENORGE
Poliklinikk for gravide, mor og barn

Svangerskapsdiabetes

Svangerskapsdiabetes er ein type diabetes som blir oppdaga eller oppstår i graviditeten. Det kan gi auka risiko for svangerskapsforgifting og føre til komplikasjonar under fødselen, mellom anna fordi barnet kan få høg fødselsvekt.

 

Før

I utgreiing av eventuell svangerskapsdiabetes er det to prøvar eller undersøkingar som er aktuelle: Måling av langtidsblodsukkerverdi og glukosebelastningstest:

HbA1c - Måling av langtidsblodsukkerverdi

Det er anbefalast blodprøve med måling av langtidsblodsukkerverdi (HbA1c) dersom du:

  • Har hatt svangerskapsdiabetes i tidlegare svangerskap
  • Har foreldrer med diabetes
  • Har etnisk bakgrunn frå land utanfor Europa
  • Har BMI/kroppsmasseindeks over 30

Blodprøven bør helst bli tatt før svangerskapsveke 12. Dersom resultatet viser verdiar utanfor normalverdi, anbefaler vi at du begynner med eigenmåling av blodsukkerverdiane . Du vil få opplæring i dette. Du vil også få opplæring og råd om kosthald og fysisk aktivitet. Fastlege eller jordmor med ansvar for svangerskapskontrollane dine vil legge ein plan for vidare oppfølging og informere deg om den.

Dersom blodprøven viser at langtidsblodsukkerverdiane var forhøga, treng du ikkje å ta glukosebelastningstest.  

Glukosebelastningstest

Ein glukose- eller sukkerbelastningstest viser kroppen sin evne til å regulere blodsukkernivået. Undersøkinga blir brukt til å stille diagnosen diabetes.

Glukosebelastningstest blir anbefalt i veke 24-28 for:

  • førstegangsfødande over 25 år
  • fleirgongsfødande over 40 år
  • kvinner med BMI over 25 ved svangerskapets begynnelse
  • kvinner med foreldrer med diabetes
  • kvinner som har hatt svangerskapsdiabetes i tidlegare svangerskap
  • kvinner som har etnisk bakgrunn utanfor Europa

Dersom testen er normal treng du ikkje å ta glukosebelastningtest igjen sjølv om det seinare i svangerskapet er sukker i urinprøvane dine.

Dersom langtidsblodsukkerverdiane (HbA1c) ved blodprøven var utanfor normalverdi, treng du ikkje å ta glukosebelastningstest.

Les meir om
Behandlinga eller undersøkinga gjerast fleire stader

Under

Behandling av svangerskapsdiabetes går ut på å overvåke blodsukkeret og regulere kosthald og fysisk aktivitet. Det kan også vere aktuelt å bruke medisinar. 

Blodsukkermåling

Dersom glukosebelastinga eller måling av langtidsblodsukker viser at du sjølv bør starte med å måle blodsukker jevnleg, vil du få opplæring i dette og ei oversikt over kor tid og kor ofte du skal måle.

Resultata frå blodsukkermålingane blir vurdert når du kjem til svangerskapskontroll. Dersom det er nødvendig å gjere noko for å halde blodsukkernivået innanfor normalverdiane, vil du få hjelp til det.

Du bør mål blodsukkeret ditt tre gonger dagleg, og notere resultatet for kvar gong:

  • Før frukost (fastande)
  • 2 timar etter du startar å ete frukost
  • 2 timar etter du startar å ete middag

Blodsukkerverdiane bør vere under 5,3 mmol/l  før du et (når du er fastande) - og under 6,7 mmol/l to timer når du har ete.

Dersom du målar 3-4 blodsukkerverdiar i løpet av 2-3 veker som er over desse verdiane, bør du tilvisast til sjukehuset / til ein diabeteslege som kan vurdere om du treng medisinar for å regulere blodsukkernivået.

Kost og aktivitet

Om det viser seg at du har svangerskapsdiabetes er det viktig at du følgjer dei råda du får om kost, livsstil og aktivitet, og at du møter til dei kontrolltimane du får. Dette er viktig for helsa di og barnet sin vekst og utvikling i svangerskapet, og for framtidig helse for deg og barnet.

Dei fleste med svangerskapsdiabetes klarer å regulere blodsukkernivået ved å legge om kosthaldet og vere i regelmessig fysisk aktivitet. Dei kan derfor fortsetje med svangerskapskontrollar hos eigen lege / jordmor. 

Alle gravide anbefalast å ha eit variert kosthald med grove kornprodukt, grønsaker, frukt og bær, magre meieriprodukt, fisk, bønner, linser, erter og nøtter. Mengda av tilverka kjøt, raudt kjøt og matvarar med mykje metta fett, sukker og salt bør avgrensast. For eit jamnt blodsukker er det bra å ha regelmessige måltid, og fordele maten over fleire måltid.


 

Les meir om kosthaldsråd ved svangerskapsdiabetes (pdf)

 

Etter

Dei første dagane etter fødselen måler vi både ditt og barnets blodsukker. For dei fleste kvinner med svangerskapsdiabetes vil blodsukkerverdiane normalisere seg raskt etter fødselen.

Kontroll etter fire månader

Alle kvinner som har hatt svangerskapsdiabetes bør få kontrollert langtidsblodsukkerverdiane fire månadar etter fødselen. Denne blodprøven kan du ta hos fastlegen. Hugs at du sjølv må bestille time.

Årleg kontroll

Alle kvinner som har hatt svangerskapsdiabetes bør få kontrollert langtidsblodsukkerverdiane årleg. Dette gjeld også før eit nytt svangerskap.

Kontroll av barnets blodsukker

Barn av mødrer med svangerskapsdiabetes har auka risiko for å få for lågt blodsukker etter fødselen. For lågt blodsukker er risikabelt for nyfødde. Barnets blodsukkerverdiar vil derfor bli målt tre gonger etter fødselen - eller inntil barnet har stabilt blodsukker. Barnet vil ofte trenge litt ekstra mat / mjølk fram til mjølkeproduksjonen din kjem i gang, for å unngå for lågt blodsukker. Dersom du har brukt insulin i svangerskapet kan det vere behov for at barnet blir observert dei første timene etter fødselen.

Kvinner som har hatt svangerskapsdiabetes har auka risiko for å få diabetes seinare i livet. Eit sunt kosthald, mosjon og eventuelt vektreduksjon er dei viktigaste tiltaka for å førebygge diabetes.

Ver merksam

Dersom du har meir enn to målingar over anbefalte blodsukkerverdiar i løpet av ei veke må du kontakte jordmor, lege eller sjukehuset.

Tiltak som kan vere aktuelle er endringar i kosten, oppstart av medisinsk behandling med tablettar eller insulin, eller høgare dosar om du allereie bruker tablettar eller insulin.

 

Kontaktinformasjon

Buss

​Fleire rutebussar går forbi Haukeland. I tillegg finst direkte arbeidsruter mellom bydelane og sjukehuset.
 
​​​​​​På nettsidene til Skyss.no finn du bussruter med oversikt over stoppestader og tider
 
  • Line 5 og 6 har avgang frå Festplassen
  • Line 12 har avgang frå Bystasjonen
  • Line 16E har avgang frå Xhibition i Småstrandgaten
​Busstoppa rundt Haukeland:

Ulriksdal (for besøkande til Ulriksdal helsepark og Glasblokkene), sør for Haukeland (line 5, 6, 12 og 16E)​, Ibsensgate (arbeidsruter), Haukelandsveien (line 5,6 og 16E).

Bybane

​Nærmaste stoppestad til Haukeland er Kronstad bybanestopp. Det tar om lag ti minutt å gå frå stoppet til sjukehuset. 

Flybuss

Parkering Haukeland

Parkeringsanlegget på Haukeland er delt inn i ulike område på og i nærleiken av sjukehuset. Vi har dessverre ikkje nok plassar til alle som ønsker å parkere på sjukehuset.
​​​​​​​​Av omsyn til dei som må bruke bil, oppmoder vi derfor dei som kan, til å bruke offent​leg transport​. Det er også mogleg å parkere på Bystasjonen og ta buss det siste stykket opp til Haukeland​. 

​For dei som av ulike årsakar må bruke bil, er det parkeringsplassar på ulike områder på og i nærleiken av sjukehuset.

 

Praktisk informasjon

Apotek

I foajeen i Sentralblokka på Haukeland finn du eit apotekutsal for publikum. Dei gjer klar resepten din medan du ventar der.

Apotekutsalet har eit variert varetilbod, og fører dei legemidla sjukehuset nyttar i behandlinga. Dei skaffar også legemiddel som ikkje er marknadsførte i Noreg eller som må produserast spesielt. I tillegg har dei hudpleie- og hygieneartiklar og ernæringsprodukt, samt andre apotekvarer og sjukepleieartiklar.

Dei ansatte ved apoteket gir deg informasjon, råd og rettleiing om legemiddel og legemiddelbruk og kan tilby samtale/rettleiing mellom personale og pasient på eit uforstyrra samtalerom. Dei tilbyr og opplæring i blodsukkermåling og bruk av inhalasjonspreparat.

Apoteket tar også i mot gamle legemiddel til destruksjon.​

Du kan betale med Vipps på apoteket. Du kan derfor blant anna betale på førehand når du skal hente bestilte medisinar.

Opningstider
Måndag-fredag kl. 08.30-18.00, laurdag kl. 09.00-13.00

Telefon 55 97 53 44
Telefaks 55 29 07 40
bergen@apotekene-vest.no

For meir informasjon - sjå nettsida til Sjukehusapoteka Vest

Sjølvbetent innsjekk og betaling

Fleire og fleire avdelingar på sjukehuset får nå ny digital løysing for korleis du som pasient registrerer deg og betalar. Denne avdelinga har nå tatt i bruk denne nye løysinga. 

Du registrerer at du er komen til sjukehuset enten via tekstmeldinga du får frå oss eller på ein sjølvbeteningsautomat. Om du skal ta blodprøve kan du også registrere dette sjølv i dei avdelingane kor det er utplassert automater. Du kan framleis få hjelp i resepsjonen om du ønskjer det.


Skal du betale etter timen vil du få ei tekstmelding med betalingsinformasjon. Du kan velje å betale med Vipps eller få tilsendt faktura, gebyrfritt/utan ekstra kostnader for deg. Du kan òg betale med kort på ein sjølvbeteningsautomat eller i resepsjonen.

Les meir om innsjekk og betaling

Tolk

​Utgreiing og behandling vil vere avhengig av god kommunikasjon og kartlegging av grundig sjukdomshistorikk. Derfor ber vi deg gi beskjed om du har behov for tolk under pasientsamtalane og undersøkingane så tidleg som mogleg. Dette gjeld om du til dømes har hørsels- eller synshemming, eller om du har eit anna morsmål og snakkar lite norsk.

Les meir om tolketenester og dine rettar som pasient

Trådlaust internett

Alle pasientar og besøkande kan bruke gratis trådlaust internett på dei fleste områda på sjukehuset.

Gjest.ihelse.net er eit trådlaust nettverk for besøkande, pasientar og tilsette. Slik koblar du deg til gjestenettet vårt:

  1. Koble deg til det trådlause gjestenettet (gjest.ihelse.net)
  2. Ein nettlesar skal opne seg automatisk. (Om påloggingsvindauget ikkje dukkar opp, forsøk å opne nettlesaren manuelt).​
  3. Trykk "Godta" når du har lest og forstått vilkåra.
Innlogginga skjer automatisk på einingar etter første pålogging, så lenge kontoen er aktiv. Det skal bare være nødvendig å logge seg på éin gong per eining per 31 dagar. 

Trøbbel med å kople til trådlaust internett?
Sjukehuset har dessverre dårleg nettverk nokre stader. Du kan derfor ha problem med å få logga deg på nettverket. Vi beklagar dette, og jobbar med å utbetre dette.

Har du ein nyare mobiltelefon, og problem med å kople det til trådlaust gjestenett på sjukehuset? Det kan skuldast nettverksinnstillingane på telefonen din. Les meir om kva du kan gjere her

Fann du det du leita etter?