Psykisk helsevern for barn og unge

Eksponering med responsprevensjon (ERP) hos barn og unge

Eksponering med responsprevensjon gjeld gradvis å bli eksponert/utsetje seg for ubehagelege situasjonar og gjennom dette lære seg å tolerere angst, kombinert med at den rituelle handlemåten ikkje blir utført, dvs. unnlate å utføre tvangshandlingar.

Behandlinga som blir brukt er eksponeringsterapi med responsprevensjon (ERP) i kombinasjon med kognitiv terapi.

Innleiing

Til dømes kan ein person med smittetvang trene ved først å ta på noko dei vurderer som "litt skittent". Dette kan vere eit tørkepapir som så vidt har vore borti eit anna tørkepapir som igjen har vore i kontakt med enden på ein tannpirkar som har vært i kontakt med ei bok som har vore ein stad personen opplever som skittent. Dette er "eksponeringa".

"Responsprevensjonen" er at ein etterpå ikkje skal vaske seg. Eit anna døme er å forlate huset og sjekke låsen berre ein gong (eksponering) utan å gå tilbake og sjekke igjen (responsprevensjon). Personen blir ganske raskt fortruleg med situasjonen som gir angst og oppdagar at angstnivået har gått mykje ned. Dei kan då gå vidare til å ta på noko som er meir "forurensa" eller ikkje sjekke låsen i det heile tatt, utan å utføre den rituelle atferda som vasking eller sjekking.

Det finst mykje dokumentasjon som viser at eksponering og responsprevensjon (ERP) er ein effektiv metode. Generelt blir dette vurdert å vere den mest effektive behandlinga for tvangslidingar (OCD).

Tilvising og vurdering

Helsepersonell

Sjekkliste for tilvisning - Fastlege eller anna helseteneste som tilviser til utgreiing

Fastlege eller anna helseteneste som tilviser til utgreiing

Før

Du må sjølv ta eit val om å ville bli kvitt lidinga og bestemme deg for å ta imot behandlinga, for at behandlinga skal virke.

Det må vere tilstrekkeleg plass i kvardagen din til å ha nok tid og fokus på behandlinga, noko som i ei periode kan gå ut over deltaking i skule og andre aktivitetar/oppgåver. Nokre gongar kan det vere aktuelt å be om samtykke for lyd-/videoopptak for å kvalitetssikre behandlinga.

Under

Eksponering med responsprevensjon inneber gradvis å bli eksponert/utsetje seg for ein ubehageleg situasjon og gjennom dette lære seg å tolerere angst, kombinert med at den rituelle atferda ikke blir utført, dvs. unngå å utføre tvangshandlingar.

Behandlinga som blir brukt er eksponeringsterapi med responsprevensjon (ERP) i kombinasjon med kognitiv terapi.

Vanlegvis går behandlingsforløpet over 3 månader med inntil 14 behandlingsmøte. Behandlinga blir som regel gitt individuelt, men for å optimalisere behandlinga er det som regel heilt naudsynt med informasjon og deltaking frå føresette/pårørande.

Mellom behandlingstimane, som varer i 45–90 minutt ein til to gongar i veka, vil du få i oppgåve å trene vidare på det du har gjort i timane. OCD-behandlaren vil fungere som ein personleg trenar, og vil gi deg konkret hjelp til å gjennomføre behandlinga på den måten som er mest effektiv og nyttig. Dersom du allereie får behandling for andre lidingar enn tvang, eller det viser seg å vere behov for dette, vil du som regel få oppfølging av ein annan behandlar ved din lokale allmennpoliklinikk i forhold til andre lidingar undervegs eller i etterkant av OCD-behandlinga. 

Etter

Det er viktig å fortsetje å bruke det du har lært i behandlinga. Det er også vanleg å kunne snakke om korleis redusere fare for tilbakefall i slutten av terapi.

Ver merksam

Kontaktinformasjon

Buss

​Fleire rutebussar går forbi Haukeland. I tillegg finst direkte arbeidsruter mellom bydelane og sjukehuset.

Nord for sjukehuset, sør for Haukeland​, Ibsensgate og Haukelandsveien.

Bybane

​Nærmaste stoppestad til Haukeland er Kronstad bybanestopp. Det tar om lag ti minutt å gå frå stoppet til sjukehuset. 

Flybuss

Det går flybuss frå Bergen Lufthavn Flesland til Haukeland Hotel/Pasienthotellet kvar time mellom kl. 09.00 og kl. 15.00 alle kvardagar, med avgang fem over kvar heile time. 

Du nyttar vanleg flybuss frå Flesland til Bystasjonen. På Bystasjonen byttar du over til ein minibuss godt merka med flybuss-logo. Denne bussen køyrer deg til Haukeland hotell. 

Frå Haukeland hotell/Pasienthotellet går det minibuss fem over kvar heile time mellom kl. 09.00 og kl. 15.00 for å ta med reisande som skal til flyplassen. Bussen kjører til Bystasjonen, der er det overgang til den ordinære flybussen. Turen frå Haukeland til Flesland tar totalt 45 minutt.

Siste avgang frå Haukeland hotell er klokka 15.05.

Klokka 09.50 og klokka 13.50 startar flybussen ved drosjehaldeplassen i Sentralblokka. Bussen står då ei kort stund på dei reserverte plassane til helsebussane (rett ved drosjehaldeplassen i Sentralblokka) for av- og påstiging før han køyrer vidare til Haukeland hotell for avgang fem over. 

Flybussen har både barnesete, rullestolplass og heis. Om du treng ekstra hjelp til å bytte frå minibussen til flybussen, får du det av sjåføren. 

Parkering Glasblokkene

​Det er innkøyring til Glasblokkene frå Haukelandsbakken, nord for Sentralblokka. Det er tre handikap-parkeringsplassar ved Glasblokkene.

Andre besøkande parkerer på parkeringsdekket i Sentralblokka. Her er det også fleire handikap-parkeringsplassar.

Meir informasjon om parkering på Haukeland universitetssjukehus 

Ein kan gå mellom Sentralblokka og Glasblokkene innandørs via tunnelsystemet.

Praktisk informasjon

Besøk på sjukehuset i koronaperioden

Under smittesituasjonen med koronaviruset har vi avgrensa talet på besøkande til sjukehuset. 

 

Fann du det du leita etter?